Mikrosimulatzaileak

Zergen eta prestazio sozialen sistemak ez dira estatikoak, orokorrean ez behintzat, eta aldatu egiten dira tarteka, bai gizartean gertatzen diren aldaketetara egokitu behar direlako, bai, beste batzuetan, batez ere azkenaldian, gobernuez gainetik hartutako erabakien ondoren, bai eta, gehien-gehientsuenetan, herrialdeetako gobernuek ikusten duten premiaren arabera edo hartzen dituzten erabakien arabera. Espainian, legeak aldaketak izan ditu zeharkako zergen edo zerga berezien egituraren kasuan, kenkari fiskalen inguruan, errentaren gaineko zerga-tipoetan nahiz prestazio sozialetan.

Zerga-sisteman izan diren aldaketek (PFR, BEZ, etab.) eztabaida handia sortu izan dute politikoen artean eta gizartean, eta hainbat eta hainbat ikerlan enpiriko ere eragin ditu, aldaketa horiek ongizatean, diru-bilketan, lan-merkatuko parte-hartzean eta beste hainbat kontutan daukan eragina ebaluatzeko asmoz. Izan ere, halako aldaketek oso bestelako eraginak izan ditzakete, eta, zenbait kasutan, zenbait etxetarako kaltegarri izan daitezke. Horregatik, komeni da ez – ante (praktikara eraman aurretik) eta ez – bost ebaluazioa egitea (aldaketak jada eginda daudela, zehaztutako denbora jakinean), jakiteko erreforma horiek zer-nolako eragina daukaten ez bakarrik zerga-bilketan baizik eta etxeetako eta familietako ongizatean (edo norbanakoengan) edo errentaren banaketan.

Ekonomia espainiarrari buruzko mikrosimulazio-ikerketa gehien-gehienak orain arte akademiko hutsak izan badira ere, orain beste joera bat ari da nagusitzen apurka, hainbat arlotako datu mikroekonomikoak erabilita, zergen erreformak simulatzeko tresnak praktikan erabiltzeko moduan izateko premia gero eta handiago delako. Ikerketa Fiskalen Institutuan ere ari gara metodologia hori lantzen, eta zuzeneko zergen, zeharkako zergen eta zerga mistoen erreformen analisia ere egiten hasita gaude.

Hartara, IFIan:

• Zeharkako zergen egiturako erreformak (Balio Erantsiaren gaineko Zerga eta Zerga Bereziak) simulatzen dira, eta ongizatea bermatzeko (bariazio baliokidea) eta diru-bilketa bermatzeko neurriak aurkezten dira.
• PFEZaren aldaketak simulatzen dira, eta zenbait inguruabarretan izango lituzketen ondorioak erakusten dira.
• Zerga mistoen erreformen bidez sartutako aldaketak aztertzen ditugu, bai BEZean bai accisas delakoan izandakoak, bai Gizarte Segurantzaren kuotetan izandako aldaketa.
• Simulazio-ariketa hipotetikoak egiten ditugu, zuzeneko edo zeharkako zergen nahiz zerga mistoen erreformei buruzkoak, Espainiako ekonomiak etorkizunean ziurrenik izango dituen aldaketa-joerak kontuan hartuz.

Edonola ere, IFIan, nahiz eta orain arte egindako lanek oraindik ez diguten ematen aukera mikrosimulazio teknikak aplikatu izan diren inguruabar guztien espektroa aztertzeko, uste dugu etorkizunean gero eta pisu handiagoa izango duela gure institutuan honelako ikerketak, bai teorian bai praktikan; azkeneko urteetan, mikrosimulazioari eta bere garapen aplikatuei buruzko literaturan izandako hazkunde esponentzialaren neurri berdinean.

Más información